RAHİM AĞZI KANSERÖNCESİ HASTALIKLARI

RAHİM  AĞZI KANSERLERİ

·        Meme ve rahimiçi kanserlerinden sonra 3. sırada

Ø      40 yaş kadınlarda % 2 oranında görülür.

·        Erken tanı ile % 95 iyileşme

·        Yavaş gelişir. Çoğu kanser öncüsü hastalık (displazi) şeklinde başlar , 7 – 10 yıl içinde açık kanser ’ e  dönüşür.   

·        Rahim ağzını örten çok katlı  hücrelerin rahim içine doğru giden tek katlı hücreler ile  birleştiği yerlerde (transformasyon hattı) başlar , % 90 çok katlı epitele , % 10 tek katlı epitele yayılarak ilerler.

·        Çünkü bu epitel kadının yaşına göre sürekli yer değiştirir .

·        Tek katlı kolumnar epitel , genç kadında östrojen etkisi ile daha dışarda , menapozda daha içerde yerleşmiştir ( Fizyolojik )

·        Tek katlı kolumnar epitel vajenin asit pH ’ sına uygun değildir. Bu nedenle squamoz metaplazi oluşur. Bu sırada karsinojen bir ajan gelirse ca başlamasına neden olur.

HAZIRLAYICI FAKTÖRLER VE ETYOLOJİ

HPV tip 16 , 18 , 31 , 33 , 35 (Yüksek risk )

HPV Tip 16 daha sık , tip 18 daha agresif

Tip 6 , 11 , 14 , 42 – 44 (düşük risk)

HSV tip 2

CMV ve Klamidya trahomatis

Erken yaşta cinsel temas ve sık partner değiştirme

( bakirelerde serviks ca görülmez )

Düşük sosyo – ekonomik seviye

Doğum yapmış olanlarda sık

Folik asit ve A vit eksikliğinde

Musevi kadınlarda 1/5 oranında daha az görülür .

Bu heredite ile ilgili olabileceği gibi sünnet olayı ile ilgili de olabilir .

Sigara , OKS , immün yetmezlik

KANSER ÖNCESİ HASTALIKLAR :

HAFİF DİSPLAZİ (CIN 1) : Epitelin bazal membrandan itibaren 1/3 ’ lük kısmının tutulması ( 5-7 yılda CIS , % 30 geriler )

ORTA DİSPLAZİ (CIN 2) : 2/3 ’ lük kısmının tutulması ( 3 yılda CIS )

AĞIR DİSPLAZİ (CIN 3) : Bazal memb. yakın bir sıra epitel hc hariç tüm epitelin tutulması( 1 yılda CIS )

Carcinoma in situ : Tüm epitelin tutulması (10 yılda invaziv ca)

RAHİM AĞZININ ADENO İN SİTU  KANSER VE  ADENO KANSER TİPİ TİPİ

Yayıma gösteren rahim kanserlerinin % 5 – 10 ’ u

CIN ’ e karşılık GIN ( glandüler intraepitelyal neoplazi ) kullanılır.

Transformasyon zonunun daha iç kısımlarından gelişirler.

Müsinöz adeno kanser en sık olanıdır.

Kanseröncesi hastalık (displazi) ortalama yaşı 35 , kanser ort. Yaşı 45 ’ dir.

DİSPLAZİLERİN TEŞHİSİ

n    1) SİTOLOJİK İNCELEME  = PAP SMEAR : Hem rahimağzından hem kanal içinden örnek alınır. % 90 doğru sonuç verir .

    • CLASS 1 : N hücreler

    • CLASS 2 : İltihabi hücreler var , malinite yok

    • CLASS 3 : Malinite şüpheli hcler var , hafif veya orta     

      displazi

    • CLASS 4 : Ağır displazi veya in situ ca

    • CLASS 5 : İnvaziv ca

BETHESDA SINIFLAMASI

 Orijinal Papanicolaou sınıflamasının yeniden düzenlenmiş şeklidir.

n           N sınırlarda

n           ASCUS : Önemi belirsiz atipik yassı epitel hcleri

n           A) LGSIL : Low grade squamoz intraepitelyal lezyon (CIN 1 ’ e uyar)

       B) HGSIL : High grade SIL ( CIN 2-3 )

            LGSIL ’ den itibaren kolposkopi endikasyonu vardır.

2) SCHILLER TESTİ

n   Serviksin Normal ise squamoz epiteli glikojen içerir . Bu da , iyot ile boyanırsa koyu kahverengi bir renk alır .

n   Lugol de kullanılabilir.

n   Displazik hücreler glikojen içermez ve açık renkte kalır .

n   Bu kanser için spesifik değildir , çünkü skarlar ve kistlerde boya almayabilir.

3) KOLPOSKOPİ

İyi bir kolposkopik muayene için squamoz epitel , transf. bölgesi ve kolumnar epitelinde görülmesi gereklidir.

Doğruluk payı % 97-100 arasındadır .

Esası , epitelin ve kapiller damarların anormal görüntülerinin izlenmesine dayanır.

Anormal pap-smear’ı olanlara yapılır.

Önce SF ’ le silinip %3 ’ lük asetik asit sürüldükten sonra anormal görüntüler aranır .

A)  Beyaz epitelin görülmesi : Artmış nükleer yoğunluk

B)  Mozaik görüntüsü : Yassı epitelin , stromaya ve ektopik guddeler içine uzanması ve buralarda damarların yan yana gelmesi ile ilgilidir.

C)  Keratozis : Lökoplazileri gösterir .

D)  Anormal tipte damarlanmalar : Tribüşon , virgül , spagetti şeklinde . Yeşil filtre ile görülür. İnvaziv ca lehinedir.

E) Benekli ( punktasyon ) bölge :

4) PUNCH BİOPSİ : Kolposkopik veya Schiller testi şüpheli olanlarda yapılır.

5) KON BİOPSİ VEYA ENDOSERVİKAL KÜRETAJ : Kon biopsi , tüm yassı epitelle silindirik epitel bileşkesinin daire şeklinde çıkarılmasıdır ( soğuk ,lazer ,loop vs.).

TARAMA : İntraepitelyal lezyonun hiçbir makroskopik görüntüsü yoktur .Bu nedenle şikayeti olsun olmasın her kadında cinsel yaşamın başladığı dönemde pap-smear başlanmalıdır.

                         KANSER ÖNCESİ HASTALIK (DİSPLAZİ, CIN) TEDAVİSİ

n   CIN 1 : %30 gerileme ihtimali vardır . Takiple yetinenler olmasına rağmen doğru olan tedavi edilmesidir.

n   Tedavide elektrokoterizasyon , kriyoterapi , CO2 lazerle tahrip , -100 °C ’ de soğuk koagülasyon ve LEEP kullanılabilir .

n   CIN 2 : Aynı

n    CIN 3 : Çocuk isteyenlerde konizasyon , istemeyenlerde amputasyon veya daha iyisi histerektomi yapılır .

n    CIN’in invaziv ca ’ ya dönme olasılığı değişiktir.

n    Her ne kadar ca in situ ile invaziv ca arasında 10 yıl geçtiği kabul ediliyorsada 3 yıl içindede bu değişimin olbileceği görülmüştür.

n   Bu , nedenle teşhis edildikten sonra hiç beklemeden tedavi yapılmalıdır .

n   Tarama testleri pozitifliği sadece biopsi kararı verdirtir .

n   Biopsi neticeleri pozitif ise operasyon kararı alınır .